Chuyển đổi xanh và phát triển bền vững không còn là những khẩu hiệu mang tính phong trào, mà đã trở thành “tấm vé thông hành” bắt buộc đối với doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, làm thế nào để hiện thực hóa các cam kết này một cách minh bạch và hiệu quả vẫn là một bài toán khó.
Vấn đề này đã được mổ xẻ sâu sắc tại Hội thảo “BAH – KCI: Nâng tầm năng lực thực thi cho doanh nghiệp Việt qua bộ tiêu chuẩn ESG, ISO toàn cầu”. Trong đó, chủ đề “Tối ưu năng lực tuân thủ ESG thông qua hệ thống quản trị và chứng nhận ISO” đặc biệt thu hút sự chú ý của giới chuyên môn và các lãnh đạo doanh nghiệp.
Sự dịch chuyển từ “Hình thức” sang “Thực chất”
Theo nhận định từ các chuyên gia tại sự kiện, thực hành ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị) sẽ rất khó đi vào thực chất nếu doanh nghiệp chỉ dừng lại ở các tuyên bố mà thiếu đi một hệ thống quản trị tiêu chuẩn hóa, cơ chế đo lường dữ liệu chính xác và quy trình kiểm soát nội bộ đồng bộ.
Khác với cách tiếp cận ESG mang tính hình thức hay đối phó trước đây, doanh nghiệp hiện đại cần một bộ khung vận hành có thể đo lường, truy xuất và cải tiến liên tục. Đây không chỉ là nhu cầu tự thân mà còn là yêu cầu ngày càng khắt khe từ các thị trường xuất khẩu trọng điểm như EU, Mỹ và Nhật Bản, đặc biệt trong bối cảnh các rào cản kỹ thuật và cơ chế mới như CBAM (Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon) hay CSDDD (Chỉ thị về Thẩm định Tính bền vững của Doanh nghiệp) đang được triển khai mạnh mẽ.
Mô hình ISO-ESG: Lời giải cho bài toán đo lường và minh bạch
Trong xu hướng thiết lập sự minh bạch, mô hình ISO-ESG đang nổi lên như một giải pháp toàn diện. Đây là sự tích hợp khéo léo giữa các tiêu chuẩn quản lý quốc tế đã được công nhận toàn cầu của ISO với bộ khung ESG, giúp doanh nghiệp xây dựng năng lực quản trị bền vững theo hướng định lượng và có thể kiểm chứng độc lập.
Tại hội thảo, các bộ tiêu chuẩn đóng vai trò nền tảng trong hệ sinh thái ISO-ESG đã được nhấn mạnh, bao gồm:
ISO 14001 – Hệ thống quản lý môi trường: Cung cấp khung pháp lý và quy trình để doanh nghiệp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.
ISO 14064 – Kiểm kê và xác minh khí nhà kính: Công cụ định lượng lượng phát thải, tạo cơ sở dữ liệu cốt lõi cho các chiến lược Net Zero.
ISO 50001 – Hệ thống quản lý năng lượng: Tối ưu hóa hiệu suất sử dụng năng lượng, cắt giảm chi phí và phát thải trực tiếp.
IWA 48:2024: Bộ nguyên tắc hướng dẫn triển khai ESG mới nhất do ISO ban hành, giúp chuẩn hóa cách thức doanh nghiệp tích hợp ESG vào văn hóa và chiến lược cốt lõi.
Nâng tầm năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt
Chia sẻ những góc nhìn thực tiễn tại sự kiện, ông Yong Suk-Kwang – Giám đốc Korea Compliance Initiative (KCI), Hàn Quốc, đã làm rõ bức tranh toàn cảnh về xu hướng tuân thủ ESG toàn cầu. Ông nhấn mạnh vai trò không thể thay thế của hệ thống ISO trong việc tạo ra “ngôn ngữ chung” giữa doanh nghiệp Việt Nam và các đối tác quốc tế. Việc sở hữu các chứng nhận ISO gắn liền với ESG chính là bằng chứng thép về năng lực tuân thủ của doanh nghiệp.
Đồng tình với quan điểm này, các chuyên gia kết luận rằng doanh nghiệp khi sở hữu hệ thống quản trị ESG đạt chuẩn quốc tế sẽ thu về những lợi ích chiến lược mang tính sống còn:
Gia tăng khả năng tiếp cận vốn xanh: Lọt vào tầm ngắm của các quỹ đầu tư bền vững và hưởng các gói tín dụng với lãi suất ưu đãi.
Nâng hạng tín nhiệm: Xây dựng hình ảnh thương hiệu uy tín, minh bạch trong mắt cổ đông và cộng đồng.
Hội nhập chuỗi cung ứng: Đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của các tập đoàn đa quốc gia, từ đó tham gia sâu và bền vững hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Trong kỷ nguyên chuyển đổi xanh, ISO-ESG không chỉ là một công cụ quản trị, mà đã trở thành la bàn dẫn lối cho các doanh nghiệp Việt Nam vững bước ra biển lớn, biến áp lực tuân thủ thành lợi thế cạnh tranh chiến lược.
